نفقه

نفقه چیست و ملاک تعیین آن کدام است؟

نفقه : همه نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن از قبیل مسکن، البسه ، غذا، اثاث منزل و هزینه های درمانی و بهداشتی و خادم در صورت عادت یا احتیاج به واسطه نقصان یا مرض (م ۱۱۰۷ ق م )

هزینه های درمان و دارو و نظافت زن برعهده شوهر است وملاک تعیین آن وضع زن در خانواده تشکیل شده از او و شوهر است و خانواده پدری زن. مالی که بعنوان نفقه در اختیار زن قرار می گیرد و با استفاده از بین می رود ملک زن است، اموالی که با انتفاع هم باقی می ماند اگر در دید عرف تسلیم مال بعنوان بخشش باشد ( مانند هدایا،لباس و زیورهای زنانه) نیز ملک زن است، اما در مورد خانه و اثاث آن تنها اذن انتفاع به زن داده می شود.

نفقه : در عقد دایم نفقه زن برعهده شوهر است. ( م ۱۱۰۶ق.م )

تکلیف مرد به دادن نفقه ناشی از حکم قانون است و قابل اسقاط به نظر نمی رسد و هر قرارداد مخالف آن خواه قبل نکاح یا بعد آن باطل است.

درنکاح موقت (صیغه) نیز ممکن است الزام به انفاق شرط شود؛ بعبارتی در این عقد ( صیغه) زن حق نفقه ندارد مگر اینکه شرط شود و این شرط ممکن است ناشی از تراضی دو طرف یا حکم عرف ( قانون نانوشته ) و بطور ضمنی باشد.

ناشزه چه کسی است ؟ و تحت چه شرایطی به او نفقه تعلق نمی گیرد؟

هرگاه زن بدون مانع مشروع از ادای وظایف زوجیت امتناع کند مستحق نفقه نخواهد بود. ( م ۱۱۰۸ ق م )

اگر زن بدون عذر موجه حاضر نشود که با شوهر خود زندگی کند یا رابطه جنسی داشته باشد یا با او در اداره خانواده همکاری کند ، حقی بر نفقه نخواهد داشت.( زن ناشزه محسوب می شود)

عذر موجه: خوف بدنی،مالی یا شرافتی، امتناع زن از رفتن به منزل مرد را توجیه می کند و اورا از نفقه محروم نمیکند.

حتی در طلاق رجعی در ایام عده برای زن حق نفقه وجود دارد مگر طلاق باین باشد (یعنی به درخواست زن باشد) که نفقه به زن تعلق نمی گیرد. نفقه برای زنی که باردار است تا پایان وضع حمل است و پرداخت مخارج زندگی زنی که همسرش فوت نموده بر عهده نزدیکان متوفی است.